Βασίλης Αρχοντίδης – Εκπαιδευτικός

Ο Βασίλης  Αρχοντίδης του Δημητρίου και της Αγλαΐας, γεννήθηκε, στη Μόρια, το 1904 και τέλειωσε το γυμνάσιο Μυτιλήνης το 1921. Φοίτησε στη Φιλοσοφική Σχολή  του Πανεπιστημίου Αθηνών και  μετά την αποφοίτηση του δίδαξε στο Διδασκαλείο-Παιδαγωγική Ακαδημία- Μυτιλήνης μαζί με τον Ευάγγελο Παπανούτσο. Το  1926 διορίστηκε στο Γυμνάσιο Μυτιλήνης και το 1957 πήρε μετάθεση στην Αθήνα και δίδαξε στο Β’ Γυμνάσιο Θηλέων (Μαράσλειο). Ακόμα με πρωτοβουλία του Παπανούτσου δίδαξε Νέα Ελληνικά και Έκθεση στη Σχολή Δοξιάδη, καθώς και στο σχολείο του Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου. Το 1964 συνεργάσθηκε με τον Παπανούτσο για την Εκπαιδευτική Μεταρρύθμιση με τον οποίο διατήρησε μια στενή σχέ­ση σε όλη τη διάρκεια της ζωής του.

 «Ο Αρχοντίδης υπήρξε μια  σπάνια μορφή φιλολόγου και εκπαιδευτικού και ειλικρινά σταθήκαμε πολλαπλά τυχεροί που τον είχαμε καθηγητή μας. Δεν ήταν η   περίπτωση ενός συνηθισμένου γυμνασιακού καθηγητή. Το εύρος των γνώσεων του ήταν τεράστιο και δεν αγκάλιαζε μονάχα τον στενό κύκλο των γυμνασιακών μαθημάτων  Ήταν μια σπάνια περίπτωση μορφωμένου ανθρώπου. Γνώστης σε βάθος  της Ευρωπαϊκής κουλτούρας, την οποία μελετούσε από τα πρωτότυπα βιβλία, αφού ήξερε όλες σχεδόν τις γνωστές γλώσσες της…»(Βάσου Βόμβα).

«Γνώριζε  καλά γερμανικά αλλά και γαλλικά, ρω­σικά, αγγλικά και ιταλικά. Υπήρξε ένας από τους κύριους συνεργάτες στο περιοδικό Παιδεία και Ζωή που εξέδιδε ο Ευ­άγγελος Παπανούτσος. Ακόμα πραγματοποίησε πολλές διαλέξεις με ποικίλο περιεχόμενο. Τα δοκίμιά του, αποτελούν χαρακτηριστι­κά δείγματα της πολύπλευρης και βαθιάς του μόρφωσης, όπου διαφαίνεται η πρωτοτυπία της σύλληψης, η παιδαγωγική προσωπικότητα και η διεισδυ­τική λογοτεχνική ανάλυση. Υπήρξε ένας από τους πρωτοπόρους του δημο­τικισμού (…)»(Σταυρούλας Λυκιαρδοπούλου-Κοντάρα).

Ως ενεργό μέλος του πνευματικού κινήματος της Λέσβου συνεργάστηκε με το πολιτιστικό τμήμα του ΕΑΜ, μέσα από Φιλοτεχνικό Όμιλο Μυτιλήνης(Φ.Ο.Μ.) Σε  αποδελτιώσεις του τοπικού τύπου της δεκαετίας του ‘40 διαβάζουμε :

*21-12-1944 διάλεξη στον ΦΟΜ με θέμα «Η Επανάσταση στην ποίηση του Σολωμού».

*1-2-1945 μιλάει και πάλι στον ΦΟΜ με θέμα «Σημερινή χιτλερική Γερμανία».

«Μια διάλεξη του Βασίλη Αρχοντίδη μας, που έγινε το Φλεβάρη του 1945 στην αίθουσα του γειτονικού ΦΟΜ, είχε κάνει μεγάλη εντύπωση. Μίλησε για τις αιτίες που γέννησαν τον ναζισμό και ανάλυσε τις μεθόδους που μεταχειρίστηκε ο Χίτλερ για να επικρατήσει. Ακούγοντάς τον αισθανόσουν την οδύνη και την απορία ταυτόχρονα του ομιλητή, αυτού του γερμανοθρεμμένου ουμανιστή, για το κατάντημα ενός μεγάλου και πολιτισμένου λαού, που ο φασισμός  μετέτρεψε σε δήμιο της Ευρώπης.  (…) Ακόμα πιο χαρακτηριστικό της διάλεξης του ήταν πως δε μίλησε με μίσος για τους Γερμανούς, πράγμα που ήταν πολύ της μόδας τότε, αλλά με έναν τρόπο που σ΄ έκανε να μισήσεις το φασισμό»(Δημήτρη Σαραντάκου).

*Φλεβάρης του’45 ιδρύει μαζί με τους Κώστα Φριλίγγο, Στρατή Βαρελτζίδη και Μίλτη Παρασκευαίδη, τον σύλλογο: «Όμιλος Γραμμάτων και Τέχνης».

*Μάρτης του ’45  ιδρύουν την Δημοτική Βιβλιοθήκη Μυτιλήνης, μαζί με τους Μίλτη Παρασκευαίδη, Θ. Παναγιωτίδη, Αριστ. Δελή, Παναγιώτη Σαμάρα, Ζαφείρη Γιαννέλη και Στρατή Βαρελτζίδη.

*Απρίλης του ’45, μιλάει σε διάλεξη της ΕΠΟΝ με θέμα «Κοινωνική Ψυχολογία» και τον Μάη στον ΦΟΜ με θέμα «Κοινωνική τάξη και Ψυχολογία».

*Αύγουστος του ’47 και Απρίλης του ’48 η Επιτροπή Δημόσιας Ασφάλειας αποφασίζει την εκτόπισή του για δύο χρόνια στην Ικαρία, μεταξύ άλλων εννέα διανοουμένων, κατηγορούμενος:

«Αρχοντίδης Βασίλειος του Δημητρίου, καθηγητής. Ούτος τυγχάνει ο πνευματικός αρχηγός της ΕΠΟΝ και ως παλαιός φανατικός Κομμουνιστής (…)συμβουλεύει κυνικώς τους νέους εις την ανηθικότητα, προτρέπων αυτούς εις την παροχήν πάσης δυνατής υπηρεσίας εις τους αναρχικούς, τους οποίους παρουσιάζει ως αγωνιστάς και μάρτυρας(…)».

Η Δευτεροβάθμια Επιτροπή, κάνει δεκτές τις εφέσεις που υπέβαλε,  και ανακαλεί τις εκτοπίσεις.

*3-9-1947 απολύεται από καθηγητής βάσει του Θ΄ Ψηφίσματος περί : «Εξυγιάνσεως των δημοσίων υπηρεσιών»!

*Το 1951 επαναπροσλαμβάνεται με μειωμένο μισθό, χωρίς να του δοθούν οι προαγωγές. Δικαιώνεται το 1964, αλλά η Χούντα-πάλι-του στερεί την κανονική μισθοδοσία. Συνταξιοδοτείται το 1978 και πεθαίνει στη Μυτιλήνη στις 26 Ιουλίου 1983.  

Ο Βασίλης Αρχοντίδης, μετουσίωσε την ιδεολογία του σε ανεκτίμητη κοινωνική προσφορά, με το εκπαιδευτικό και πολιτιστικό του έργο.

Μόνο ο Δήμος Μυτιλήνης τον τίμησε, επί δημοτικής αρχής του Νότη Παναγιώτου, το 1994, δίνοντας το όνομά του σε οδό της περιοχής Ακαδημίας εκεί που πρωτοδίδαξε πριν 70 τόσα χρόνια…

Πηγές :

Βόμβας  Βάσος—Γαλέτσας Γιώργος—Λυκιαρδοπούλου Κοντάρα

Σταυρούλα—Μίσσιος Κώστας—Σαραντάκος Δημήτρης—αρχείο ΦΙΜΠΟΔ